Naświetlenie (3): Sztuka ręcznych ustawień parametrów naświetlania

Share this post

Naświetlenie (3): Sztuka ręcznych ustawień parametrów naświetlania

Naświetlenie

Profesjonalny fotograf, zapytany o wykorzystywane tryby ustawień parametrów naświetlania, odpowiada często: „Fotografuję z wykorzystaniem trybu ustawień ręcznych”. Profesjonalista dostosowuje liczbę przysłony oraz czas ekspozycji do zastanych warunków świetlnych, często w trybie ręcznym. Preferuje zapewne korzystanie z własnych doświadczeń niż zaufanie automatycznemu systemowi aparatu.

Czego uczy powyższy przykład?

Wykorzystywanie trybu M przez profesjonalistów podyktowane jest częstym występowaniem błędów naświetlania w przypadku korzystania z automatyki aparatu. Systemy naświetlania stają się wprawdzie wraz z każdą generacją aparatu coraz bardziej inteligentne, o parametrach ekspozycji decydują jednak w dalszym ciągu wstępnie zdefiniowane wartości standardowe. Profesjonalizm oznacza jednak nieco więcej niż standard. Wielu zleceniodawców zatrudnia profesjonalistów właśnie dlatego, że wysoko ceni ich szczególny sposób patrzenia, ich "oko" lub niezwyczajną technikę. A takich walorów nie zapewni technologia kalibrowana na wartości standardowe.

Dlaczego również Państwo powinni fotografować w trybie M:

Istnieje wiele powodów, dla których nie warto pozostawiać wyboru liczby przysłony i czasu ekspozycji w gestii aparatu. Samodzielne ustawianie wartości parametrów naświetlania pozwoli nie tylko na uniknięcie typowych błędów w tym zakresie, lecz także na ustawienie należytych parametrów oraz dokonanie ich korekty za jednym zamachem.

Decydujące znaczenie podczas ręcznego ustawiania parametrów naświetlania ma doświadczenie, które Państwo zdobędą w miarę rozwoju zainteresowań fotograficznych. Prosimy nie zniechęcać się, jeżeli początkowe prace okażą się niezbyt udane. Każdy błąd przybliży Państwa do umiejętności właściwego oszacowania parametrów światła.

Ręczne ustawianie naświetlania odbywa się następująco:

Ręczne ustawianie naświetlania może wydawać się początkowo skomplikowanym zabiegiem – niezbędne jest właściwe dobranie trzech parametrów: liczby przysłony, czasu ekspozycji oraz czułości matrycy ISO. Zalecamy najpierw dobranie dwóch parametrów oraz dostosowanie naświetlania za pomocą trzeciego. Dwa praktyczne przykłady pozwolą Państwu dokładnie przestudiować poszczególne etapy procesu.

W każdym wypadku najpierw należy dobrać czułość matrycy ISO. Należy się przy tym orientować według następujących wartości:

•    Intensywne nasłonecznienie: ISO 100-125
•    Zachmurzenie: ISO 200
•    Cień: ISO 400

Przykład 1: Fotografia krajobrazowa. Aby uzyskać pożądaną ostrość pierwszego planu, oraz obiektów znajdujących się w głębi niezbędna jest duża głębia ostrości, osiągana jedynie wtedy, gdy otwór przysłony jest bardzo mały, na przykład f/11. Następnie należy dobrać czas ekspozycji tak, aby symbol na skali naświetlania, widocznej w przezierniku znajdował się w środku. Należy pamiętać, że wartość czasu odpowiada w przybliżeniu odwrotności ogniskowej obiektywu małoobrazkowego, a więc 1/60 sekundy dla 50mm, 1/250 sekundy dla 200mm itd. Jeżeli czas jest dłuższy, należy albo zwiększyć czułość matrycy ISO lub fotografować z użyciem statywu.

Przykład 2: Fotografia sportowa. Aby zapewnić właściwą ostrość w przypadku szybkich ruchów sportowców, niezbędny jest możliwie krótki czas ekspozycji, na przykład 1/500. W ten sposób możliwe jest również uniknięcie nieostrości, wynikających z ruchu aparatu, występujących szczególnie często na fotografiach, wykonywanych teleobiektywem. Drugi etap stanowi ustawienie liczby przysłony w taki sposób, aby symbol na skali naświetlania, widocznej w przezierniku znajdował się ponownie w środku. Jeżeli aparat wskazuje niedoświetlenie mimo pełnego otwarcia przysłony, należy zwiększyć czułość matrycy ISO. W przypadku fotografii sportowej czułość matrycy w granicach ISO 1250 lub 1600 nie stanowi rzadkości.

Dodatkowa porada: W ręcznym trybie wyboru parametrów ekspozycji, jeżeli obraz jest zbyt ciemny lub zbyt jasny, korekta ustawień jest bardzo prosta: należy zmniejszyć lub zwiększyć ostatnio wybraną wartość. Skala wykaże wtedy lekkie niedoświetlenie lub prześwietlenie, odpowiadające wartości korekty naświetlenia.

Dobrze jest poznać teorię, lecz dopiero praktyka czyni mistrza. Zalecamy zatem fotografowanie z wykorzystaniem w przeważającej mierze trybu ręcznego. Idealnym materiałem ćwiczebnym są sytuacje, w których mają Państwo wystarczająco dużo czasu na wykonanie zdjęcia (krajobraz, architektura) lub występują niezmienne warunki świetlne (boisko sportowe, fotografia portretowa).

Życzymy dużo radości podczas eksperymentowania z przysłoną i migawką. Poświęcając sztuce fotografii nieco cierpliwości i wytrwałości będą Państwo niedługo w stanie profesjonalnie ustawić parametry naświetlenia.

Podobny artykuł